Przejdź do treści

Ustawienia cookies

Wybierz, na co się zgadzasz. Zdanie zmienisz w każdej chwili — link „Ustawienia cookies” jest w stopce. Szczegóły w polityce cookies.

  • Twoja decyzja o cookies, żebyśmy nie pytali o nią przy każdej wizycie, oraz — jeśli z nich korzystasz — ustawienia dostępności (większy tekst, wysoki kontrast). Innych własnych cookies strona nie zapisuje.

  • Mapa Google na stronie Kontakt. Po włączeniu Google może zapisać własne cookies i otrzyma Twój adres IP.

  • Google Analytics 4 — anonimowe statystyki odwiedzin: które podstrony są czytane i czy strona działa poprawnie.

505 00 54 55Rejestracja online

Okulistyka

Soczewki fakijne ICL: odwracalna korekcja wzroku

lek. med. Tomasz MiszczukOkulista

· aktualizacja

6 min czytania

Cienka przezroczysta soczewka fakijna w kropli płynu w szklanej miseczce na kremowym płótnie, obok pęseta; wąska smuga światła rozszczepia się na tkaninie

La­se­rowa ko­rek­cja wzroku zmie­nia kształt ro­gówki i tego kroku nie da się cof­nąć. So­czewki fa­kijne (ICL) dzia­łają ina­czej: cienka so­czewka tra­fia do wnę­trza oka, a ro­gówka i wła­sna so­czewka po­zo­stają nie­tknięte, więc w razie po­trzeby im­plant można usu­nąć. Wy­ja­śniamy, jak działa ta me­toda, dla kogo ma sens, czym różni się od LASIK czy SMILE i jak wy­gląda kwa­li­fi­ka­cja w na­szych ga­bi­ne­tach w Szcze­ci­nie.

Co to jest soczewka fakijna i jak działa

Nazwa „fa­kijna” ozna­cza, że so­czewkę wszcze­pia się do oka, w któ­rym zo­staje wła­sna so­czewka (łac. phakos — so­czewka). W od­róż­nie­niu od ope­ra­cji zaćmy czy re­frak­cyj­nej wy­miany so­czewki ni­czego się nie usuwa: im­plant tylko uzu­peł­nia układ optyczny oka o bra­ku­jącą moc, po­dob­nie jak so­czewka kon­tak­towa, tyle że od środka.

Naj­czę­ściej sto­so­wany dziś typ to so­czewka tyl­no­ko­mo­rowa ICL (Im­plan­ta­ble Collamer Lens). Chi­rurg wpro­wa­dza ją przez cię­cie o sze­ro­ko­ści około 3 mm i umiesz­cza za tę­czówką, przed wła­sną so­czewką, w tzw. bruź­dzie rzę­sko­wej. So­czewka jest wy­ko­nana z ko­la­meru, ko­po­li­meru za­wie­ra­ją­cego ko­la­gen, który oko do­brze to­le­ruje. Współ­cze­sne mo­dele (EVO/EVO+) mają w środku otwór o śred­nicy 360 mi­kro­me­trów, przez który swo­bod­nie prze­pływa ciecz wod­ni­sta; dzięki temu nie trzeba wy­ko­ny­wać do­dat­ko­wego otworu w tę­czówce (iry­do­to­mii). Sam za­bieg jest krótki, wy­ko­nuje się go w znie­czu­le­niu miej­sco­wym, a pa­cjent wraca do domu tego sa­mego dnia.

Dla kogo: wysoka krótkowzroczność, astygmatyzm, cienka rogówka

So­czewki fa­kijne opra­co­wano przede wszyst­kim z myślą o oso­bach, u któ­rych laser nie jest do­brym roz­wią­za­niem. We­dług ety­kiety za­twier­dzo­nej przez ame­ry­kań­ską FDA so­czewka EVO ICL jest prze­zna­czona dla do­ro­słych z usta­bi­li­zo­waną wadą (zmiana nie więk­sza niż 0,5 D w ciągu roku), głów­nie z krót­ko­wzrocz­no­ścią od około −3 D w górę, z moż­li­wo­ścią ko­rek­cji astyg­ma­ty­zmu w wer­sji to­rycz­nej; górna gra­nica sięga, za­leż­nie od wer­sji so­czewki, kil­ku­na­stu lub dwu­dzie­stu diop­trii. Ety­kieta obej­mo­wała wiek 21–⁠45 lat, a w lutym 2026 r. FDA roz­sze­rzyła to wska­za­nie do 60. roku życia.

Ty­powi kan­dy­daci to osoby:

  • z krót­ko­wzrocz­no­ścią od ok. −3 D — zwłasz­cza wy­soką, przy któ­rej laser mu­siałby usu­nąć zbyt dużo tkanki ro­gówki,
  • z cienką lub nie­re­gu­larną ro­gówką, która dys­kwa­li­fi­kuje z LASIK, PRK czy SMILE,
  • z astyg­ma­ty­zmem to­wa­rzy­szą­cym krót­ko­wzrocz­no­ści,
  • z ze­spo­łem su­chego oka, który la­se­rowa ko­rek­cja może na­si­lić,
  • ze sta­bilną wadą od co naj­mniej roku i bez cho­rób oka, które unie­moż­li­wiają za­bieg.

O tym, czy kon­kretne oko speł­nia wa­runki, roz­strzyga ba­da­nie, nie ta­bela pro­du­centa.

ICL a laser (LASIK, PRK, SMILE): czym się różnią

Obie me­tody mają wspólny cel, ale różni je to, co dzieje się z okiem.

Od­wra­cal­ność. Laser usuwa część tkanki ro­gówki i zmie­nia jej kształt na stałe. So­czewkę fa­kijną można w razie po­trzeby wyjąć lub wy­mie­nić, np. gdy wada się zmieni, po­jawi się zaćma lub so­czewka okaże się źle do­pa­so­wana. Oko wraca wtedy do stanu sprzed za­biegu, z tą samą ro­gówką.

Ro­gówka zo­staje nie­tknięta. Po­nie­waż nic nie jest z niej usu­wane, nie ma ry­zyka ek­ta­zji (osła­bie­nia i uwy­pu­kle­nia ro­gówki), które w la­se­rze ogra­ni­cza ko­rek­cję przy cien­kich ro­gów­kach i du­żych wa­dach. Nie prze­cina się też ner­wów ro­gówki, co ma zna­cze­nie dla osób z su­chym okiem.

Ja­kość wi­dze­nia w wy­so­kich wa­dach. Prze­gląd Cochrane z 2014 r. (trzy ba­da­nia z ran­do­mi­za­cją, 228 oczu, wady od −6 do −20 D) wy­ka­zał, że po roku od za­biegu pa­cjenci z so­czew­kami fa­kij­nymi rza­dziej tra­cili sko­ry­go­waną oku­la­rami ostrość wzroku, mieli lep­szą wraż­li­wość na kon­trast i wyżej oce­niali wynik niż po ko­rek­cji la­se­ro­wej; au­to­rzy uznali so­czewki fa­kijne za bez­piecz­niej­sze w tym za­kre­sie wad w ho­ry­zon­cie jed­nego roku.

Co prze­ma­wia za la­se­rem. LASIK i SMILE to za­biegi na po­wierzchni oka, bez otwie­ra­nia gałki ocznej, z krót­szą kwa­li­fi­ka­cją i zwy­kle niż­szym kosz­tem. Przy ni­skich i umiar­ko­wa­nych wa­dach oraz pra­wi­dło­wej ro­gówce dają prze­wi­dy­walny wynik i nie wy­ma­gają kon­troli im­plantu w ko­lej­nych la­tach.

Czego nie da się pominąć: kwalifikacja, ryzyka, kontrole

Wszcze­pie­nie ICL to za­bieg we­wnątrz­gał­kowy, więc kwa­li­fi­ka­cja jest bar­dziej wy­ma­ga­jąca niż do la­sera. Klu­czowe są: głę­bo­kość ko­mory przed­niej (we­dług ety­kiety co naj­mniej ok. 3 mm — ina­czej so­czewka ma za mało miej­sca), liczba ko­mó­rek śród­błonka ro­gówki (war­stwy, która utrzy­muje przej­rzy­stość ro­gówki; wy­ma­gane mi­ni­mum za­leży od wieku), sze­ro­kość źre­nicy w pół­mroku, stan wła­snej so­czewki i siat­kówki oraz do­kładne po­miary wnę­trza oka, na pod­sta­wie któ­rych do­biera się roz­miar im­plantu. Jak przy każ­dym za­biegu tego ro­dzaju, moż­liwe są po­wi­kła­nia — le­karz oma­wia je z pa­cjen­tem in­dy­wi­du­al­nie, przed de­cy­zją o za­biegu.

Osoba z ICL zo­staje pod opieką oku­li­sty: kon­trole ci­śnie­nia, śród­błonka i po­ło­że­nia so­czewki są częst­sze w pierw­szym roku, a póź­niej od­by­wają się we­dług za­le­ceń le­ka­rza. Koszt za­biegu jest za­zwy­czaj wyż­szy niż ko­rek­cji la­se­ro­wej.

Kiedy warto zapytać o ICL

Za­py­taj o kwa­li­fi­ka­cję do so­cze­wek fa­kij­nych, jeśli:

  • masz krót­ko­wzrocz­ność −3 D lub więk­szą, a oku­lary lub so­czewki kon­tak­towe są dla Cie­bie uciąż­liwe,
  • usłyszałeś/usłyszałaś, że Twoja ro­gówka jest za cienka lub nie­re­gu­larna na laser,
  • masz astyg­ma­tyzm, któ­rego laser nie sko­ry­guje w ca­ło­ści,
  • so­czewki kon­tak­towe na­si­lają u Cie­bie su­chość i po­draż­nie­nie oczu,
  • masz 21–⁠60 lat, a wada od roku się nie zmie­nia.

ICL nie jest na­to­miast roz­wią­za­niem przy po­cząt­ko­wej za­ćmie, ja­skrze z wą­skim kątem prze­są­cza­nia, cho­ro­bach ro­gówki i siat­kówki w ak­tyw­nej fazie ani w ciąży — w tych sy­tu­acjach le­karz za­pro­po­nuje inną drogę, np. re­frak­cyjną wy­mianę so­czewki.

Kwalifikacja w naszych gabinetach

W ga­bi­ne­tach ABMed Experts przy ul. Wa­cława Fel­czaka 23/1 w Szcze­ci­nie kwa­li­fi­ka­cję pro­wa­dzi lek. med. To­masz Misz­czuk, oku­li­sta zaj­mu­jący się mi­kro­chi­rur­gią przed­niego od­cinka oka, ope­ra­cjami zaćmy i za­bie­gami re­frak­cyj­nymi ICL, przyj­mu­jący w czwartki 9:00–⁠14:00. We­dług cen­nika kwa­li­fi­ka­cja do ko­rek­cji wady wzroku me­todą wszcze­pie­nia so­czewki fa­kij­nej kosz­tuje 500 zł; kwa­li­fi­ka­cja do re­frak­cyj­nej wy­miany so­czewki me­todą fa­ko­emul­sy­fi­ka­cji — rów­nież 500 zł, a kon­sul­ta­cja oku­li­styczna (pierw­sza wi­zyta) — 500 zł. Sam za­bieg wy­ko­nuje rów­nież lek. med. To­masz Misz­czuk — poza ga­bi­ne­tami, w szpi­talu pu­blicz­nym, od­płat­nie; miej­sce i cenę za­biegu le­karz oma­wia pod­czas kwa­li­fi­ka­cji. Całą ścieżkę — kwa­li­fi­ka­cję, do­ku­men­ta­cję, umó­wie­nie za­biegu i kon­trole po nim — opi­su­jemy na stro­nie usługi So­czewki fa­kijne (ICL); prze­bieg każ­dego etapu — w ar­ty­kule Za­bieg ICL krok po kroku, a to, jak le­karz wy­biera mię­dzy ICL, wy­mianą so­czewki i la­se­rem — w ar­ty­kule ICL, RLE czy laser. Ter­min kwa­li­fi­ka­cji ustala się te­le­fo­nicz­nie z re­je­stra­cją.

Jak się przy­go­to­wać: przy­nieś ak­tu­alne oku­lary i wcze­śniej­sze wy­niki badań, listę leków i kro­pli. So­czewki kon­tak­towe od­staw co naj­mniej 2 ty­go­dnie przed ba­da­niem, bo zmie­niają kształt ro­gówki i za­bu­rzają po­miary. Źre­nice będą roz­sze­rzone, więc przez kilka go­dzin po wi­zy­cie nie pro­wadź auta.

Najczęstsze pytania

Czy so­czewkę fa­kijną widać lub czuć? Nie. So­czewka znaj­duje się za tę­czówką, jest prze­zro­czy­sta i nie wy­maga pie­lę­gna­cji; z ze­wnątrz nie widać jej bez ba­da­nia w lam­pie szcze­li­no­wej.

Czy po ICL można póź­niej ope­ro­wać zaćmę? Tak. Gdy z wie­kiem po­jawi się zaćma, so­czewkę fa­kijną usuwa się pod­czas tej samej ope­ra­cji, a wadę ko­ry­guje sztuczna so­czewka wszcze­piana w miej­sce zmęt­nia­łej.

Czy ICL ko­ry­guje też wadę do bliży (pre­zbio­pię)? Stan­dar­dowa so­czewka ICL ko­ry­guje krót­ko­wzrocz­ność i astyg­ma­tyzm; po 45. roku życia oku­lary do czy­ta­nia nadal mogą być po­trzebne. O moż­li­wo­ściach w tym za­kre­sie warto za­py­tać pod­czas kwa­li­fi­ka­cji.

Źródła

  1. EyeWiki (American Academy of Ophthalmology), „Phakic Intraocular Lenses” — budowa ICL, otwór centralny EVO, kryteria kwalifikacji, powikłania, porównanie z LASIK/PRK/SMILE, https://eyewiki.org/Phakic_Intraocular_Lenses
  2. U.S. Food and Drug Administration, etykieta EVO/EVO+ Visian ICL (PMA P030016/S035, 2022) — wskazania: wiek, zakres wady, stabilność refrakcji, głębokość komory przedniej, śródbłonek; ostrzeżenia: zaćma, ciśnienie, utrata komórek śródbłonka, https://www.accessdata.fda.gov/cdrh_docs/pdf3/P030016S035C.pdf
  3. Barsam A., Allan B.D., „Excimer laser refractive surgery versus phakic intraocular lenses for the correction of moderate to high myopia”, Cochrane Database of Systematic Reviews 2014, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24937100/
  4. STAAR Surgical, komunikat o rozszerzeniu przez FDA wskazania wiekowego EVO ICL do 21–⁠60 lat (17 lutego 2026), https://investors.staar.com/news-and-events/press-releases/2026/02-17-2026-210124036

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Autor

lek. med. Tomasz Miszczuk

Okulista

W 1995 roku ukoń­czył Wy­dział Le­kar­ski Woj­sko­wej Aka­de­mii Me­dycz­nej w Łodzi. Spe­cja­li­za­cję II stop­nia z oku­li­styki uzy­skał w 2005 roku.

Profil

Treść sprawdzona przez: prof. zw. dr hab. n. med. Anna Machalińska · aktualizacja

Baza wiedzy

Czytaj także

Wszystkie artykuły
  • Okulistyka

    Zabieg ICL krok po kroku: od kwalifikacji do kontroli

    Wszczepienie soczewki fakijnej ICL krok po kroku: badania kwalifikacyjne, dokumenty, dzień zabiegu w szpitalu, znieczulenie, zalecenia i kontrole po zabiegu.

    lek. med. Tomasz Miszczuk

    7 min czytania

  • Okulistyka

    ICL, RLE czy laser: jak wybrać metodę korekcji wzroku

    Soczewka fakijna ICL, refrakcyjna wymiana soczewki (RLE) czy laser (LASIK, PRK, SMILE)? Jak wada, wiek, rogówka, prezbiopia i zaćma decydują o wyborze metody.

    lek. med. Tomasz Miszczuk

    7 min czytania