Przejdź do treści

Ustawienia cookies

Wybierz, na co się zgadzasz. Zdanie zmienisz w każdej chwili — link „Ustawienia cookies” jest w stopce. Szczegóły w polityce cookies.

  • Twoja decyzja o cookies, żebyśmy nie pytali o nią przy każdej wizycie, oraz — jeśli z nich korzystasz — ustawienia dostępności (większy tekst, wysoki kontrast). Innych własnych cookies strona nie zapisuje.

  • Mapa Google na stronie Kontakt. Po włączeniu Google może zapisać własne cookies i otrzyma Twój adres IP.

  • Google Analytics 4 — anonimowe statystyki odwiedzin: które podstrony są czytane i czy strona działa poprawnie.

505 00 54 55Rejestracja online

Optometria

Badanie optometryczne: kiedy je wykonać i dla kogo?

Okulary na drewnianym blacie, w tle fotel do badania wzroku, foropter i tablica z symbolami

Ba­da­nie opto­me­tryczne to coś wię­cej niż „spraw­dze­nie, jakie oku­lary”. Opto­me­try­sta oce­nia, jak pra­cuje cały układ wzro­kowy: ostrość, wadę, współ­pracę obojga oczu, ako­mo­da­cję i kom­fort wi­dze­nia na róż­nych od­le­gło­ściach. Ten prze­wod­nik wy­ja­śnia, kto po­wi­nien się badać, jak czę­sto i jak przy­go­to­wać się do wi­zyty w na­szych ga­bi­ne­tach w Szcze­ci­nie.

Optometrysta a okulista — kto czym się zajmuje

Opto­me­try­sta to spe­cja­li­sta od pro­cesu wi­dze­nia. We­dług Pol­skiego To­wa­rzy­stwa Opto­me­trii i Optyki zaj­muje się dia­gno­zo­wa­niem za­bu­rzeń wzroku, do­bie­ra­niem po­mocy wzro­ko­wych (oku­lary, so­czewki kon­tak­towe), re­ha­bi­li­ta­cją wi­dze­nia i pro­fi­lak­tyką, a w razie po­dej­rze­nia cho­roby kie­ruje pa­cjenta do le­ka­rza. W Pol­sce zawód opto­me­try­sty jest od 2024 r. re­gu­lo­wany ustawą o nie­któ­rych za­wo­dach me­dycz­nych (Dz.U. 2023 poz. 1972), która wy­maga m.in. wy­kształ­ce­nia wyż­szego w za­kre­sie opto­me­trii i sta­łego do­sko­na­le­nia za­wo­do­wego.

Oku­li­sta jest le­ka­rzem: roz­po­znaje i leczy cho­roby oczu, prze­pi­suje leki, kwa­li­fi­kuje do za­bie­gów. W prak­tyce oba za­wody się uzu­peł­niają. Do opto­me­try­sty warto iść, gdy pro­ble­mem jest ja­kość wi­dze­nia i ko­rek­cja; do oku­li­sty — gdy po­ja­wiają się ob­jawy cho­roby lub gdy opto­me­try­sta za­uważy coś nie­po­ko­ją­cego. W ga­bi­ne­tach ABMed Experts obie ścieżki są pod jed­nym ad­re­sem: kon­sul­ta­cja opto­me­tryczna i kon­sul­ta­cja oku­li­styczna.

Co obejmuje badanie optometryczne — także dobór soczewek

Pełne ba­da­nie trwa u nas około 90 minut — tyle czasu prze­wi­dziano w sys­te­mie re­je­stra­cji na „ba­da­nie opto­me­tryczne”. W tym cza­sie opto­me­trystka:

  • prze­pro­wa­dza wy­wiad o po­trze­bach wzro­ko­wych: praca przy mo­ni­to­rze, pro­wa­dze­nie auta, czy­ta­nie, sport,
  • mie­rzy ostrość wzroku każ­dego oka osobno i obu­ocz­nie, do dali i do bliży,
  • wy­ko­nuje ba­da­nie re­frak­cji, czyli pre­cy­zyj­nie okre­śla wadę wzroku,
  • oce­nia wi­dze­nie obu­oczne: usta­wie­nie oczu, ru­cho­mość, zbież­ność, ako­mo­da­cję,
  • do­biera i „przy­mie­rza” ko­rek­cję oku­la­rową, w tym pro­gre­sywną lub do pracy biu­ro­wej,
  • w razie po­trzeby do­biera so­czewki kon­tak­towe — mięk­kie, twarde lub mi­ni­skle­ralne.

Ba­da­nie koń­czy się za­le­ce­niem: re­ceptą na oku­lary lub so­czewki, pro­po­zy­cją ćwi­czeń wzro­ko­wych albo skie­ro­wa­niem do oku­li­sty. Ele­menty takie jak po­miar ci­śnie­nia we­wnątrz­gał­ko­wego czy ocena dna oka na­leżą do ba­da­nia oku­li­stycz­nego.

Dobór so­cze­wek kon­tak­to­wych to rów­nież ba­da­nie, a nie tylko „ta sama moc co w oku­la­rach” — so­czewka jest wy­ro­bem me­dycz­nym do­pa­so­wy­wa­nym do oka. Dobór obej­muje ocenę po­wierzchni oka i filmu łzo­wego, po­miar krzy­wi­zny ro­gówki, wybór ma­te­riału i geo­me­trii so­czewki, przy­miarkę oraz naukę za­kła­da­nia, zdej­mo­wa­nia i pie­lę­gna­cji. Do­piero po kon­troli w so­czew­kach na oku wy­sta­wiana jest re­cepta. W sys­te­mie re­je­stra­cji na dobór so­cze­wek mięk­kich prze­wi­dziano około 60 minut.

Osobną grupą są so­czewki twarde i mi­ni­skle­ralne — dla osób z astyg­ma­ty­zmem nie­re­gu­lar­nym, stoż­kiem ro­gówki czy su­chym okiem. O tym, jak wy­gląda ich dobór, pi­szemy w ar­ty­kule o stożku ro­gówki i so­czew­kach mi­ni­skle­ral­nych.

Dorośli — kiedy warto się zbadać

Nie trzeba cze­kać na wy­raźne po­gor­sze­nie wi­dze­nia. Ame­ry­kań­ska Aka­de­mia Oku­li­styki za­leca do­ro­słym bez ob­ja­wów i czyn­ni­ków ry­zyka pełne ba­da­nie wzroku co 5–⁠10 lat przed 40. ro­kiem życia, co 2–⁠4 lata mię­dzy 40. a 54. ro­kiem, co 1–⁠3 lata mię­dzy 55. a 64. i co 1–⁠2 lata po 65. roku życia. Osoby z cu­krzycą, ja­skrą w ro­dzi­nie lub przyj­mu­jące leki wpły­wa­jące na wzrok po­winny badać się czę­ściej — o tym de­cy­duje le­karz.

Nie­za­leż­nie od ka­len­da­rza, sy­gna­łem do wi­zyty są:

  • bóle głowy i zmę­cze­nie oczu po pracy przy kom­pu­te­rze,
  • od­su­wa­nie tek­stu od oczu po 40. roku życia (to zwy­kle po­czą­tek pre­zbio­pii, czyli star­czow­zrocz­no­ści),
  • mru­że­nie oczu, gor­sze wi­dze­nie po zmroku,
  • po­dwójne wi­dze­nie lub „ucie­ka­nie” tek­stu przy czy­ta­niu,
  • oku­lary, które po roku „prze­stały dzia­łać”.

Osobne za­sady do­ty­czą użyt­kow­ni­ków so­cze­wek kon­tak­to­wych: ra­port BCLA CLEAR za­leca ru­ty­nowe kon­trole co 12 mie­sięcy przy so­czew­kach wie­lo­krot­nego użytku i twar­dych, co 24 mie­siące przy jed­no­dnio­wych, a co 6 mie­sięcy przy no­sze­niu noc­nym.

Dzieci — sygnały, które warto zauważyć

Układ wzro­kowy dziecka in­ten­syw­nie doj­rzewa w pierw­szych la­tach życia. Wady wy­kryte wcze­śnie da się sko­ry­go­wać, a przy nie­do­wi­dze­niu (tzw. le­ni­wym oku) i zezie wcze­sne roz­po­czę­cie te­ra­pii daje dziecku naj­więk­szą szansę na dobre wi­dze­nie. Ame­ry­kań­ska Aka­de­mia Oku­li­styki za­leca prze­sie­wową ocenę wzroku już u no­wo­rodka, po­now­nie mię­dzy 6. a 12. mie­sią­cem, na­stęp­nie mię­dzy 1. a 3. ro­kiem życia, w wieku 3–⁠5 lat (ostrość i usta­wie­nie oczu) i dalej re­gu­lar­nie w wieku szkol­nym, gdy naj­częst­szym pro­ble­mem staje się krót­ko­wzrocz­ność.

Ro­dzice mogą za­uwa­żyć m.in.:

  • mru­że­nie oczu, prze­chy­la­nie głowy, za­my­ka­nie jed­nego oka w słońcu,
  • sia­da­nie bar­dzo bli­sko ekranu, nie­chęć do czy­ta­nia i ry­so­wa­nia,
  • „ucie­ka­nie” jed­nego oka, zwłasz­cza przy zmę­cze­niu,
  • czę­ste po­cie­ra­nie oczu, bóle głowy po szkole,
  • gu­bie­nie li­ni­jek w tek­ście, wolne czy­ta­nie mimo zna­jo­mo­ści liter.

Ocena wi­dze­nia obu­ocz­nego (or­top­tyka — dzie­dzina zaj­mu­jąca się zezem, nie­do­wi­dze­niem i współ­pracą obojga oczu) na­leży do za­kresu mgr Anny Szy­mań­skiej, opto­me­trystki i or­top­tystki. O ba­da­nie dziecka za­py­taj wcze­śniej w re­je­stra­cji.

Jak przygotować się do wizyty

Kilka pro­stych rze­czy spra­wia, że ba­da­nie jest do­kład­niej­sze:

  1. Przy­nieś wszyst­kie oku­lary, któ­rych uży­wasz, oraz opa­ko­wa­nia lub re­cepty so­cze­wek kon­tak­to­wych.
  2. Jeśli no­sisz so­czewki kon­tak­towe, za­py­taj re­je­stra­cję, na jak długo przed ba­da­niem je od­sta­wić — so­czewki chwi­lowo zmie­niają kształt ro­gówki.
  3. Za­bierz wy­niki po­przed­nich badań wzroku i listę przyj­mo­wa­nych leków.
  4. Za­pla­nuj sobie czas — pełne ba­da­nie trwa około 90 minut; jeśli po po­twier­dze­niu w re­je­stra­cji uma­wiasz dziecko, warto unik­nąć pory drzemki i zmę­cze­nia.
  5. Przy­go­tuj od­po­wie­dzi na py­ta­nia: ile go­dzin dzien­nie spę­dzasz przed ekra­nem, czy pro­wa­dzisz auto nocą, czy praca wy­maga wi­dze­nia z bli­ska.

Opto­me­trystki przyj­mują w ga­bi­ne­tach przy ul. Wa­cława Fel­czaka 23/1 w Szcze­ci­nie: mgr Beata Stroynowska-Cichoń we wtorki 15:30–⁠19:30, mgr Anna Szy­mań­ska w czwartki 15:30–⁠19:30. Ceny (ba­da­nie opto­me­tryczne 250 zł, dobór so­cze­wek mięk­kich 270 zł) znaj­dziesz w cen­niku; wi­zyty pry­watne nie wy­ma­gają skie­ro­wa­nia. Ter­min można umó­wić przez re­je­stra­cję online lub te­le­fo­nicz­nie.

Źródła

  1. American Academy of Ophthalmology, „Comprehensive Adult Medical Eye Evaluation Preferred Practice Pattern” — streszczenie zaleceń dotyczących częstości badań, https://www.guidelinecentral.com/guideline/309956/
  2. American Academy of Ophthalmology, „Eye Screening for Children”, https://www.aao.org/eye-health/tips-prevention/children-eye-screening
  3. Polskie Towarzystwo Optometrii i Optyki, „Optometria” — definicja zawodu i zakres działań optometrysty, https://ptoo.pl/optometria/
  4. Ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972), https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001972
  5. Wolffsohn J.S. i wsp., „BCLA CLEAR – Evidence-based contact lens practice”, Contact Lens and Anterior Eye 2021; 44(2): 368–⁠397 (rozdz. 7.1 — częstość kontroli), https://doi.org/10.1016/j.clae.2021.02.008

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Autor

mgr Anna Szymańska

Optometrystka i ortoptystka

Ab­sol­wentka kie­runku opto­me­tria na Uni­wer­sy­te­cie im. Adama Mic­kie­wi­cza w Po­zna­niu. Od 2018 roku zdo­bywa swoje do­świad­cza­nie za­wo­dowe w za­kre­sie do­boru oku­la­rów i so­cze­wek kon­tak­to­wych.

Baza wiedzy

Czytaj także

Wszystkie artykuły